Merhaba,
Oracle pl/sql ile trigger kullanımı inceleyelim. Öncelikle trigger nedir ne işe yarar buna bir göz atalım. Trigger(tetkikleyici) sistem tarafından belirli durumlarda otomatik olarak çalıştırılan bir programdır. Neden bir triggera ihtiyaç duyarız ? Örnek olarak tabloya bir kayıt eklediğimizde otomatik olarak kayıt tarihi olarak sistem tarihinin atması ya da tabloda bir güncelleme veya silme yaptığımızda ilgili kayıt için başka bir tabloya log kaydı atması gibi çeşitli sebepler ve kontroller için triggerlara ihtiaç duyarız. Tablolarda yaptığımız “insert , update , delete” işlemlerinde trigger çalışır ve bu çalışma “before , after” olmak üzere ikiye ayrılır. Before zamanında çalışan trigger bizim yaptığımız işlemden önce devreye girer ve ilgili trigger içine yazdığımız kontrol kodlarını ya da programı çalıştırır. After zamanında çalışan trigger ise tabloya yaptığımız işlemden sonra devreye girer ve içinde bulunan kontrolleri çalıştırır. Trigger(lar)’ın çalışma zamanlarını ve işlemleri daha iyi anlamak için örneklerimize bir göz atalım.
Öncelikle triggerlarımızı yazacağımız ve kontrolleri test edeceğimiz bir tabloya ihtiyacımız var ve hemen bu tabloyu oluşturalım. Trigger içerisinde bu tablo ile ilgili işlem yaparken sequence kullanacağımız için tablodan hemen sonra sequence imizi de yaratalım.

create table ORNEKTABLO
(
  kayitid   NUMBER,
  aciklama  VARCHAR2(250),
  kayittar  DATE,
  gunceltar DATE
);

create sequence ORNEKTABLO_SEQ
minvalue 0
maxvalue 999999999
start with 1
increment by 1
nocache;

Bu tablomuzun üzerine sırası ile before ve after zamanında çalışacak insert, update, delete triggerlarımız yazacağız. Trigger oluştuktan sonra her birisinin içerisine ilgili zamanda çalışacak olan kontrol kodlarımızı yazağız.
Birinci senaryomuz : Tabloya bir kayıt attığımızda tablodaki “kayitid” alanına sequence dan sıradaki değeri alıp ve “kayittar” alanına da günün tarihini ekleyen basit bir kontrol için insert işleminin before zamanında çalışacak olan bir trigger yazalım.

create or replace trigger ornektablo_before_ins
  before insert on ornektablo
  for each row
declare
  --lokal değişkenler tanımlanır.
begin

  if :new.kayitid is null then
    select ornektablo_seq.nextval into :new.kayitid from dual;
  end if;

  :new.kayittar := sysdate;

end ornektablo_before_ins;

Yukarıdaki kod bloğunda yazılı olan “before insert on ornektablo” tanımlaması hazırladığımız triggerın hangi tablo üzerinde, hangi işlem sırasında ve hangi zamanda çalışağını belirtmek için kullanılır. Ayrıca kod bloğunda görülen “:new” belirteci ise tabloya insert anında gelen ilgili kolon içeriğini belirtir. Şimdi yazığımız kodların çalışmasını test edelim. Tablomuza bir kayıt insert edelim ve bu işlem sırasında triggerda yazığımız konrtollerin çalışıp tabloyadaki “kayitid” alanına sequence deki sıradaki değeri ve “kayittar” alanına da günün tarihini atıp atmadığına bakalım. Bu işlem için aşağıdaki insert sqlini kullanabiliriz.

insert into ornektablo
  (kayitid, aciklama, kayittar, gunceltar)
values
  (null, 'Tabloya Kayıt Ekleme:Before', null, null);
commit;

Yukarıdaki sqlde de görüldüğü gibi sadece “aciklama” alanına değer ekliyoruz. Diğer atamalar trigger ile yapılacak. Bu kod çalıştıktan sonra tabloyu sorgulayıp sonucu görelim.

select * from ornektablo;

Sorgu sonucunda da görüldüğü gibi tabloya insert işleminin before aşamasında yazdığımız kontroller çalışarak bizim null olarak atama yaptığımız alanlara ilgili değerleri ekledi. Bu şekilde birinci senaryomuzu tamamlamış olduk.
Continue reading →